Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 43 ustawy przewiduje jednak zwolnienie z tego obowiązku w ściśle określonych sytuacjach i dla określonego kręgu podmiotów. Nas interesuje głównie ust. 1 pkt. 33 lit. b) tego przepisu, który stanowi, że:

„Zwalnia się od podatku […] usługi kulturalne świadczone przez:a) […], b) indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.” 

Z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wiemy, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Właśnie stąd wynika, że utwory muzyczne, słowno – muzyczne, sceniczne, sceniczno – muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne są utworami wedle przytoczonej definicji.

Czytaj: Artyści górą, a fiskus płacze. Opłata reprograficzna bez VAT 

Również i artystyczne wykonania, w szczególności działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów pozostają pod ochroną Prawa autorskiego, niezależnie od ich wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Interpretacja podatkowa, dotycząca tego zagadnienia, została wydana w odpowiedzi na wniosek muzyka amatora (zawodowo elektryka),, który wraz ze swoim zespołem muzycznym okazjonalnie występuje na imprezach plenerowych, weselach czy koncertach. Sam śpiewa i gra na kilku instrumentach, ale, rzecz jasna, oprócz niego w zespole są inni muzycy –  wszyscy angażowani na podstawie umów o dzieło. On sam nie uważa się za twórcę utworów, a jedynie aranżacji muzycznych – w związku z tym podczas zawierania umów o świadczenie usług artystycznych nigdy nie przewidywał przekazywania praw autorskich czy udzielania licencji.

Muzyk wystąpił o indywidualną interpretację podatkową, gdyż nie wiedział, czy wypłacane mu honoraria mogą być zwolnione z VAT-u, czy też i nie.

Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy, można zgodzić się z interpretacją wydaną przez organ podatkowy: świadcząc usługi polegające na wykonywaniu cudzych utworów muzycznych na imprezach plenerowych, weselach i koncertach, we własnych aranżacjach muzycznych, w tym przy zatrudnianiu artystów muzyków, dany podmiot działa jako twórca i artysta wykonawca. Otrzymuje on wynagrodzenie w formie honorarium, a świadczone przez niego usługi korzystają ze zwolnienia od podatku VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny tą kwestią zajmował się już kilkakrotnie i zwrócił uwagę na następujące kwestie:

1) zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) nie obejmuje usług, na które składają się działania o specyfice czysto technicznej, a jedynie takie, które posiadają cechy twórcze, niosą cechy indywidualne i wynagradzane są za pośrednictwem honorariów w zamian za przeniesienie praw autorskich,

2) odtworzeniowy charakter prac konserwatorskich i restauratorskich nie może sam w sobie stanowić podstawy do odmowy zastosowania zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 33. lit. b),

3) usługi konserwatorskie i restauratorskie, o ile mają charakter działalności twórczej i charakteryzuje je indywidualność podlegają zwolnieniu z podatku VAT, dlatego że osiągnięcie celu takich prac w konkretnym przypadku może wiązać się z pracą twórczą, wymagającą kreatywności, która skutkuje powstaniem utworu, na przykład w postaci dokumentacji projektowej.

Zasady zwolnienia od podatku VAT usług kulturalnych świadczonych przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców wydają się być w miarę jasne. Do tej pory nie spotkaliśmy się z interpretacjami i orzeczeniami skrajnie odmiennymi od tych przytoczonych wyżej, ale pozostajemy czujni – gdyby linia interpretacyjna tego przepisu uległa zmianie – damy znać.

Źródła: 

1. Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18.03.16 r., ITPP1/4512-35/16/RH,

2. wyrok NSA z dnia 9.02.17 r., I FSK 1097/15,

3. wyrok NSA z dnia 9.11.16 r., I FSK 558/15,

4. wyrok NSA z dnia 12.09.17 r., I FSK 18/16.

Fot. Entertainment Nation lic. CC BY 2.0

Autor: Karolina Nowalska, adwokat z Olsztyna, zajmuje się sprawami z zakresu prawa własności intelektualnej, www.adw.olsztyn.pl., prowadzi bloga o prawie fotografii, www.prawyprofil.pl

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *